2 Petrus 1 vers 16 – 21 • Gedreven

Naar 2 Petrus 1:16 – 21

De Bijbel zoals wij die kennen heeft een boeiende ontstaansgeschiedenis. De jongste tekstgedeelten zijn bij benadering negentienhonderdvijftig jaar geleden geschreven. De oudste geschriften dateren van meerdere eeuwen voor de westerse jaartelling. Hoe ver in de tijd gaan we terug wanneer je daar de mondelinge overlevering bij optelt. Waarbij de verschillende Bijbeldelen samengevoegd zijn vanuit ver van elkaar gelegen gebieden en verschillende culturen en uiteenlopende omstandigheden. Delen van de Bijbel zijn geschreven in Israël en Jeruzalem. Andere geschriften kwamen op Schrift in Babel, in het rijk van de Babyloniërs. Maar ook Rome ten tijde van het Romeinse Rijk doet mee, evenals kustplaatsen en eilanden in de Middellandse Zee, zoals Efeze, Korinthe, Malta, Kreta en Patmos. Er zijn Bijbelse brieven geschreven in gevangenschap zoals die van Paulus, er zijn teksten geschreven in ballingschap zoals van Jesaja, priesterlijke geschriften als Leviticus, teksten van Koninklijke kringen rondom David, pastorale brieven zoals van Petrus.

Op weg met mensen

En dan de oorspronkelijke talen van de geschriften: Hebreeuws, Armeens, Grieks. Waarover uitvoerige gesprekken kunnen worden gevoerd: als de Bijbel het ‘Woord van God’ wordt genoemd; hebben mensen dan dat ‘Woord’ niet beïnvloed met weglatingen, aanvullingen en inkleuringen? Gods Woord naar hun hand gezet, naar eigen idee en inzicht? Al met al, de Bijbel is het verhaal van God op weg met mensen. En van de mens op weg met God. De doorgaande lijn door alle verhalen, gedichten, geschiedenissen, wijsheden, liederen, waarschuwingen en leefregels heen. Ook als in een enkel geschrift de naam van God niet wordt benoemd. Zoals in het Bijbelboek Ester. En toch is God ongenoemd aanwezig. God die in het menselijk handelen zijn volk bewaard. Zonder zelf genoemd te zijn. Ook in het Bijbelboek Ester ademt alles Gods Woord en Gods Geest. In het verborgene is Hij aanwezig.

Vernuftige verzinsels

Een opvallende opmerking in de tweede brief van Petrus: ‘Vernuftige verzinsels’. Daarop is de komst van Jezus Christus niet gebaseerd, schrijft Petrus. ‘Kunstige fabels’ staat er in de Statenvertaling. ‘Kunstig bedachte verzinsels’ in de herziene vertaling. Maar zo is het niet met het verhaal van Jezus, de timmermanszoon uit Nazareth! Zijn leven is gebaseerd op de woorden van profeten, en dat zijn geen waarzeggers die aan waarzeggerij doen, maar dat zijn waarheidsverkondigers, die de waarheid spreken.

Als een duif daalde de heilige Geest op Jezus neer, vertellen de evangeliën. Jezus Christus vindt zijn grond in Gods woord, gesproken door profeten, schrijft Simon Petrus. En niet op slimme bedenksels van mensen, voegt hij eraan toe. Petrus die er persoonlijk getuige van was, dat van de hemel klonk: ‘Dit is mijn geliefde Zoon, in Hem vind Ik vreugde’. En de heilige Geest was in Hem en dreef Hem. Petrus heeft Gods stem verstaan. De boodschap die klonk toen Jezus gedoopt werd door Johannes de Doper. De boodschap die klonk toen Jezus het stralende, verheerlijkte middelpunt bleek in aanwezigheid van Mozes en Elia. Petrus was erbij en zag Jezus stralend tussen hen in. De mensen dachten dat Jezus een profeet was. Maar Petrus zei dat Jezus meer dan een profeet was, Petrus beleed: U bent de Messias, in de Griekse taal de beloofde Christus. Waar Joodse profeten naar verwijzen!

Woorden van profeten

De Bijbel kent tal van profeten. Grote en kleine profeten. Niet dat ze meer of minder belangrijk zijn, maar sommige profeten schreven grote boeken, zoals Jesaja, Jeremia en Ezechiël. Anderen schreven kleine boeken, zoals Obadja, Joël en Jona. Ook Elia wordt onmiskenbaar een profeet genoemd.

Waarbij het kenmerk van een profeet is dat de profetische woorden waar zijn, vervuld worden, uitkomen. Maar tegelijk, ware profeten zeggen niet altijd wat de mensen horen willen. Want God heeft een boodschap aan mensen, Gods plannen zijn geen menselijke plannen, en Gods gedachten zijn geen menselijke gedachten. Al wil God de mens wel meenemen in zijn wegen. Want de God van Israël wil dat Hijzelf en de mens tot recht komen. Dat er sjaloom, welzijn en vrede zal zijn in de ruimste zin en diepste betekenis van het woord.

Het lot van ware profeten

Vandaar dat profeten niet altijd met gejuich worden ontvangen, zeker niet in situaties en op plekken waar onrecht het voor het zeggen heeft. Daar ziet men profeten liever gaan dan komen. Waar de ideeën van mensen niet stroken met de idealen van God. Daar wil men de boodschap van God niet horen. Want ware profeten leggen de vinger op de gevoelige plaats. Wijzen onrecht aan, wijzen waarschuwend terecht, duiden de wegen van God. Ook als dat inhoudt het profeet zijn tegen wil en dank. Jeremia is daarvan het toonbeeld, klaagliederen worden aan Jeremia toegeschreven, leert 2 Kronieken 25 vers 35. Geen vernuftige verzinsels, maar de harde realiteit van Gods volk in een betreurenswaardige situatie.

Hemel en aarde in het hart

Als je dan Petrus’ briefgedeelte leest, hoe mooi vat hij hemel en aarde samen! De woorden van de profeten, opgeschreven in de boeken, mondeling doorgegeven in verhalen, die bevestigd worden door een alles overstijgende stem uit de hemel ‘Dit is mijn geliefde Zoon, in Hem vind ik vreugde!’ De woorden van Bijbelse profeten zijn te vinden in de teksten waarin je je kunt verdiepen, in kunt verliezen, over kunt struikelen en in kunt herkennen. Want van Hogerhand klinkt de bevestiging, het is waar wat je leest, wat je waarneemt is al door jou herkend en gelezen, dit gaat over jou, over jouw wereld en  in het bijzonder over Jezus van Nazareth over wie Gods stem klinkt: ‘Dit is Mijn geliefde Zoon, luister naar Hem’.

Een prachtige beeldspraak, afkomstig uit de Psalmen, Uw woord is een lamp voor mijn voet en een licht op mijn pad, laat je licht schijnen over de woorden van profeten, waarop het licht van de hemel over jou op zal gaan, een woord vanuit de Psalmen en de profeten, Sta op en schitter, over jou schijnt de luister, de glorie van de Heer. Het licht van de hemel dat oplicht in het hart. Naar Psalm 119:105 en Jesaja 60:1. De bezieling van Gods Woord, de verlichting door Gods Geest.

Uitleg door de Geest

Hoe rijk is de Bijbel, het woord van God! Als een diamant met zoveel facetten, hoe het licht ook valt op een diamant, de schittering is er, zo kan het zijn met de Bijbelse woorden. Maar de vraag is wel hoe de woorden worden gelezen, opgevat en gebruikt. Iemand leerde mij ‘De Bijbel is geen stok om mee te slaan, maar is een staf om mee te gaan’. En daarom schrijft Petrus over de uitleg van de profetische woorden: de eigenmachtige uitleg is ontoelaatbaar! Want Gods gedachten zijn niet onze gedachten!

Woord en Geest

Nee, schrijft Petrus, de woorden zijn voortgekomen door God, en daarom, als je de woorden wilt uitleggen, dan vraagt dat om de leiding, de verlichting van Gods Geest. ‘t Goede denken, doen en dichten moet Gij zelf in ons verrichten. Gods Woord en Gods Geest werken samen, vallen samen, spreken elkaar niet tegen maar onderbouwen en versterken elkaar, vullen elkaar aan en verbinden, Woord en Geest brengen Gods gedachten en plannen en idealen aan het licht. Zoals het is ook met de profeten, geroepenen die namens God spraken en werden gedreven door Gods Geest.

Ondenkbaar door mensen

Ja, Petrus schreef dat het geloof in Jezus geen vernuftig verzinsel is. Zullen we de Bijbelverhalen eens langs gaan, kort en bondig? Adam en Eva zijn de eerste mensen, door God geschapen. Maar zij verloren het paradijs. In Jezus stond de nieuwe Adam op, die de weg naar het paradijs vrijmaakte. Abraham toonde bereidheid een kinderoffer te brengen. Maar de Here God voorziet, zeggende dat Abraham dat niet moest doen. God heeft voorzien in Jezus, Zijn Zoon. Door zijn jaloerse broers is Jozef in de put gegooid, verkocht als slaaf naar Egypte. Maar de tijden veranderden, Jozef redde zijn broers van de dood. Ook Jezus werd verkocht, Jeruzalem uit, de dood in gebracht. Tot redding van velen. Ook van hen die Hem dit aandeden.

Uitlopende op Jezus

Mozes werd geroepen Jakobs nakomelingen Egypte uit te leiden. Waar het bloed van een jong schaap of een jonge geit aan de deurposten kleefden, daar ging het sterven van de eerstgeboren zonen aan de huizen, waar het vlees en het brood werden gegeten voorbij. Ook het bloed van Jezus vloeide, en van het gebroken brood zei Hij: dit is mijn lichaam. Zoveel verwijzingen naar Jezus in de Bijbel! En nu zijn we nog maar bij het begin! Als je dit op je in laat werken, dan kun je toch alleen maar met Petrus mee zeggen: dit is geen vernuftig verzinsel. Dit verzin je niet. Dit bedenkt geen mens. Het is de rijkdom van Gods Woord en de genade van Gods Geest!

Zoals het volgende lied verwoordt:

Here Jezus, om Uw woord,
zijn wij hier bijeengekomen.
Laat in ’t hart dat naar U hoort,
Uw genade binnenstromen.
Heilig ons, dat wij U geven,
hart en ziel en heel ons leven.

Ons gevoel en ons verstand,
zijn, o Heer, zo zonder klaarheid,
als Uw Geest de nacht niet bant,
ons niet stelt in ’t licht der waarheid.
’t Goede denken, doen en dichten,
moet Gij zelf in ons verrichten.

O Gij glans der heerlijkheid,
licht uit licht, uit God geboren,
maak ons voor uw heil bereid,
open hart en mond en oren,
dat ons bidden en ons zingen,
tot de hemel door mag dringen.

Amen

Geef een antwoord

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Abonneren