Johannes 15 vers 9-17 • In liefde blijven

Naar Johannes 15 vers 9-17 en Efeziërs 3:14-20

Wat zeg je elkaar wanneer je weet, dat je elkaar de komende tijd niet meer zult zien? Wanneer mensen ieders huns weegs gaan? Lang geleden had ik nog een overgrootvader en een overgrootmoeder. Twee lieve mensen die eigenlijk nooit het dorp waar ze woonden verlieten. De zomervakantie van de kleinkinderen viel hen zwaar. Drie weken waren ze dan weg. Ver weg. Helemaal naar het buitenland. ‘Kom maar gauw gezond weer terug’ zeiden ze bij het afscheid nemen. Zwaaiend in deuropening van de bejaardenwoning. Tientallen jaren geleden, ik was nog een kind, zij waren wel tachtig.

Indrukwekkend was ook de afscheidsbrief van Eberhard van der Laan, de burgemeester van Amsterdam. ‘Het was een groot voorrecht burgemeester te zijn van de mooiste en liefste stad van de wereld. Ik dank u voor het in mij gestelde vertrouwen, voor uw betrokkenheid en voor alle steun en tegenspraak die ik de afgelopen zeven jaren van u heb gekregen. Zorg goed voor onze stad en voor elkaar. Vaarwel …’

Jezus’ afscheidswoorden

In Johannes 15 lezen we Jezus’ afscheidswoorden aan zijn leerlingen, een paar dagen voor Zijn lijden en sterven aan het kruis op Golgotha. Jezus weet dat Zijn dagen op aarde ten einde lopen. Dat Hij uitgeleverd gaat worden in de handen van hen die zich tegen Hem hebben gekeerd. Gods Zoon weet van liefdeloosheid. Van jaloezie en van verwijt. De Messias weet van onbarmhartigheid. Van egoïsme en van manipulatie. Maar het antwoord van Jezus is de liefde. Jezus’ boodschap is in de liefde blijven geloven. De liefde als leidraad voor elkaar en de liefde voor het leven. Het leven zoals God dat bedoeld. Van God liefhebben bovenal en je naasten als jezelf. De liefde die Jezus’ leerlingen hebben gezien, hoe Jezus lief heeft gehad. Hoe Hij de hemelse Vader liefhad, hoe Hij de mensen en de kinderen liefhad, hoe Hij Gods Woord en de uitleg daarvan liefhad, hoe Hij de schepping liefhad. De vogels van de hemel, de bloemen en de gewassen van het land, de verhalen uit het leven gegrepen. Jezus had het leven lief. Jezus’ afscheidswoorden bij de maaltijd: Blijf in mijn liefde.

Liefde, Eros

Over liefde gesproken, er bestaan allerlei vormen en uitingen van liefde. In de Bijbelse woorden is dat ook terug te vinden. Je hebt de erotische liefde, de liefde die zich voordoet als de lichamelijke liefde, de schoonheid en de aantrekkelijkheid die mannen en vrouwen in elkaar zien en ervaren. De liefde die mensen van vlees en bloed naar elkaar doet verlangen, van elkaar kan laten genieten, de liefde die de sleutel is tot het voortbestaan van de het menselijk leven. De liefde waaruit kinderen worden geboren. Waarin naar Gods bedoelingen mensen elkaar eren en respecteren. Maar waar in een respectloze wereld mensen ook over elkaars grenzen heen kunnen gaan. De liefde waarvoor in de Bijbel het woord ‘Eros’ het grondwoord is. Hooglied 2 vers 7 zegt daarvan: wek de liefde niet vroegtijdig op. Laat de intermenselijke liefde komen wanneer de tijd daar rijp voor is.

Liefde, Phileo

Daarnaast klinkt in Bijbelse woorden ook de liefde in de zin van ‘houden van’ en ‘geven om’. Zoals vrienden die om elkaar geven, zoals je van een land, een huis, een dier en van verhalen kunt houden. De liefde die verstaan kan worden als de liefhebberij, het houden van voedsel en maaltijden, van ontmoetingen en samenzijn, in de Bijbel wordt daarvoor het woord ‘Phileoo’ gebruikt, van de dingen doen die je graag doet, je hobby, je passie. De liefde die vertaald kan worden als ‘houden van’ of ‘geven om’. Zo was de naam van één van Jezus’ leerlingen ‘Philippus’ wat betekent ‘Liefhebber van paarden’. En een filantroop is een weldoener, iemand die liefde heeft voor de mensheid, iemand die er om geeft om ‘wel te doen’ aan de medemens.

Liefde, Agapé

Maar in Johannes 15, daar bemoedigd Jezus zijn leerlingen niet aan tot een filantropische instelling of het mee laten slepen in een erotisch bestaan vol begeerte en bevrediging, maar Jezus gebruikt het Griekse woord ‘Agapé’. En dat woord staat voor onvoorwaardelijke en onbaatzuchtige liefde die de ander ten goede komt. Jezus benadrukt: ‘dat er geen grotere liefde is dan je leven overhebben, je leven geven voor je vrienden.’ Agapé is de liefde die de ander het leven gunt en het leven geeft. De liefde die de ander opbouwt en tot recht laat komen, onvoorwaardelijk en zonder voorbehoud. De liefde die niet zelfzuchtig is of hoog van de toren blaast, maar de liefde die in staat is om als het erop aankomt aan zelfverloochening, aan zelfopoffering te doen. De liefde waarmee de extra mijl wordt gegaan om de ander tegemoet te komen. De apostel Paulus schrijft in dat licht: ‘Heb niet alleen uw eigen belangen voor ogen, maar ook die van de ander’. (Filippenzen 2:4) En dat die liefde hoopt en geloofd en verdraagt en volhoudt, koste wat het kost. De liefde die Jezus aanhaalt met de liefde die Agapé wordt genoemd: ‘Geen grotere liefde dan je leven geven voor je vrienden’. De verkiezende liefde van Jezus: ‘Niet jullie hebben Mij, maar Ik heb jullie uitgekozen’. Liefde die de vrije keus laat, en liefde die voor de ander kiest.

Dwingende liefde?

Maar in dat licht staat er wel wat opmerkelijks in Johannes 15, in Jezus’ afscheidswoorden. Het klinkt noga dwingend. Zoals ‘Jullie zijn mijn vrienden als je doet wat Ik zeg’. Dat klinkt dwingend, bijna onvriendelijk! Ook andere Bijbelverwoordingen maken het niet minder dwingend. Je zou bijna geneigd zijn om te denken ‘Zo ga je niet met vrienden om, dat zeg je toch niet tegen vrienden’. Want vrienden laten elkaar in hun waarde, dwingen niet af en leggen niet op. Vrienden blijven vriendelijk. Laten elkaar vrij.

En het andere opmerkelijke is dat Jezus spreekt over ‘slaven’, sterker nog, Jezus’ woorden in Johannes 15 zijn: ‘Ik noem jullie geen slaven meer.’ Een zin die de suggestie wekt dat Jezus dat eerder wel gedaan zou hebben gedaan, Zijn vrienden ‘slaven’ noemen, met Zijn vrienden omgaan als ‘slaven’. Heeft Jezus hen ooit behandeld als slaven? Laten we de verhalen eens langsgaan!

In de Bijbel komt Jezus naar voren als Hij die leerlingen roept, discipelen vormt, volgelingen krijgt. Mensen die vrijwillig gaan volgen, vissers die hun visserij en hun visgerei, vaders en moeders achtergelaten, mensen die Hij zijn vrienden, Zijn broeders en zusters gaat noemen, mensen die Hij ziet als schapen zonder herder, die Hij op het oog en op het hart heeft als zijnde Gods kinderen.

Vrije mensen

Mensen die vrijwillig gehoor geven aan Hem. Want slavernij en dwang, dat is juist waar de Israëlieten van bevrijd werden! Het volk van Israël werd bevrijd uit de slavernij van Egypte! God hoorde de jammerklachten van Israël waarop de Here God Mozes riep om Zijn volk te bevrijden uit de slavernij!

En dan vallen de puzzelstukken en de woorden van Jezus wel op hun plaats! Van ‘Ik noem jullie geen slaven meer!’ Want zoals de Here God het niet aan kon zien en aan kon horen dat het volk van Israël een slavenbestaan leidde, zo is het Gods plan dat de hele schepping verlost en bevrijdt zal leven.

En God wil Zijn schepping redden door middel van Zijn Zoon Jezus! God wil u en mij en jou redden door middel van Hem  die tot Zijn leerlingen zei: ‘Ik noem jullie geen slaven meer’. Want de kern van jullie geloof, van huis uit meegekregen, waarin jullie zijn grootgebracht is, dat de Here God jullie bevrijdt heeft uit de slavernij van Egypte. En daarom noem Ik jullie geen slaven meer. Dat zei Jezus in Zijn tijd en in Zijn omgeving en in Zijn vriendenkring. Jullie weten het, het hart van jullie geloof is verlossing uit de slavernij. God liefhebben bovenal. Je naast als jezelf.

Het hart van geloof in Jezus

En het hart van geloof in Mij, zegt de Here Jezus ook tot ieder die in Hem geloofd, dat wij door God bevrijdde mensen zijn, mensen in de vrijheid, in het licht van God en van de eeuwigheid. Geen slaafs bestaan die te doen hebben wat wordt gezegd, geen leven vanuit een filantropische instelling alleen, maar Jezus noemt wie op Hem vertrouwen Zijn verkozen en Zijn bevrijde vrienden, voor wie Hij alles over heeft, met wie Hij alles deelt van wat is van de hemelse Vader.

Hoe de Here God de verlossing voor heel de schepping wil laten gelden? Door de wereld lief te hebben. En door aan die wereld Zijn Zoon te geven. In een alles gevende liefde. God heeft een Reddingsplan in werking gesteld. Door aan een wereld in nood waarin de liefde wordt gemist, waarin de liefde wordt verward met begeerte en de liefde vernietigd wordt Jezus Christus te geven. Die Zichzelf volledig heeft gegeven in een alles opofferende liefde voor God de hemelse Vader. In een alles opofferende liefde voor Zijn naasten. In een liefde die tot verzoening wil leiden. Lieve mensen, dat is het hart van het geloof in de Here Jezus. Liefde met een eeuwigdurende lengte. Een breedte en wijdte die de gehele schepping omvat. Liefde die reikt tot het diepste diepten. En die hoger reikt dan hemel, liefde die de hemel overstijgt. Geen grotere liefde dan de liefde van God, betoond in Jezus.

Blijf in die liefde, zei Jezus tot wie in Hem geloven. En meer liefde dan jij kunt geven zal jou gegeven zijn. En in die liefde zul jij bewaard zijn. Tot eer van Zijn heilige Naam. Amen

Dit bericht heeft één reactie

Geef een antwoord

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Abonneren