Lucas 24 vers 13-35 • Emmaüs

Lucas 24:13-35 en Psalm 1

Er zijn plaatsen uit de tijd van Jezus van Nazareth die er vandaag de dag nog altijd zijn. De stad Jeruzalem is zo’n plaats. Jeruzalem staat nog altijd op de kaart. Als wereldstad en als heilige stad. Het meer van Galilea en het vissersplaatsje Kafarnaüm eveneens. Je kunt daar vandaag de dag de fundamenten van het vermoedelijke huis van Simon Petrus bezoeken. Bethlehem is ook zo’n Bijbelse plaats. De aangewezen geboorteplaats van Jezus is daar te vinden. En rivier de Jordaan stroomt nog altijd door het Heilige Land, uitmondend in de Dode Zee. Ergens langs de oever moet Johannes de Doper hebben gepredikt en gedoopt. Jericho is ook zo’n Bijbelse plaats.

En wat te denken van de Olijfberg en de Via Dolorosa dwars door het oorspronkelijke Jeruzalem. Je kunt er vandaag de dag naar toe. Archeologen en gelovigen halen bij al die Bijbelse plaatsen hun hart op. Hier heeft Jezus de storm op het meer bedaard, daar heeft Jezus van Nazareth gepredikt, hier en daar heeft Jezus mensen geroepen en genezen, langs deze weg is de Here Jezus gegaan.

Emmaüs

Maar over de ligging van de Bijbelse plaats Emmaüs gesproken; die plaats is niet helemaal duidelijk. Emmaüs heeft in de omgeving van Jeruzalem gelegen, volgens de evangelist Lucas op een afstand van ‘zestig stadiën’. Maar Lucas schrijft er niet bij in welke richting. En dan wil ook nog eens het geval dat verschillende beschavingen zoals de Perzen, de Grieken en de Egyptenaren verschillende lengten aan de ‘stadie’ hebben meegegeven.

Nu leefde de evangelist Lucas in de tijd van het Romeinse Rijk. Grote kans dat Lucas heeft gemeten naar Romeinse maatstaven. De Romeinen die aan de ‘stadie’ een lengte van 185,25 meter gaven. Zeelieden zeggen daarvan: een tiende Zeemijl. (Dr. W. Bruijnesteijn van Coppenraet schrijft dat de Romeinen de stadie gebruikten op het water.) Zestig stadiën. Omgerekend iets meer dan 11 kilometer bij Jeruzalem vandaan. Maar verschillende bronnen duiden verschillende afstanden. Kortom, van tal van Bijbelse plaatsen weten we de ligging, maar van Emmaüs weten we het niet.

Meesterverteller Lucas

Het zou best interessant zijn om naar Emmaüs op zoek te gaan. Misschien dat dan de fundamenten blootgelegd zouden kunnen worden waar Jezus het brood brak en waar de ogen van de ‘Emmausgangers’ opengingen voor de Opgestane Heer. Of om een bedevaartpad of een pelgrimsroute uit te stippelen, met de intentie mensen met elkaar en met de Heer op weg te laten gaan.  Maar evangelieschrijver Lucas is een meesterverteller! Het verhaal van de Emmaüsgangers spreekt boekdelen, vertelt genoeg, misschien wel alles. Voldoende om de Emmaüsgangers voor je te zien. Met de Heer aan hun zijde, met de Heer aan tafel, met de Heer in gesprek. Maar zullen wij dit verhaal eens met verschillende ogen bekijken?

Pietje of Petra Precies

Stel, je bent van nature iemand die waarde hecht aan kennis en feiten. Je bent iemand die dingen wil kunnen toetsen en herleiden. Je laat je ook niet zomaar iets wijsmaken. Liever pluis je het helemaal uit, zoek je het naadje van de kous. Je wilt er het fijne tot in detail van weten. Dan zou het zoeken naar de exacte ligging van Emmaüs een aardig onderzoek zijn.

Lucas schrijft dat Jezus zijn licht laat schijnen over ‘Mozes en de Profeten’. Jezus die Zijn leven, lijden en sterven plaatst in het licht van de Schriften. Bij Mozes waarin de Tien Geboden staan, de leefregels om een goed mens te zijn. Bij Mozes staat de inrichting van de tabernakel beschreven, de ontmoetingstent met alle toebehoren, zoals de altaren en de lampen en het wasbekken. De lengte, de hoogte, de breedte, de diepte, de middelen en materialen. Om de liefde en de volmaakte heiligheid van de Here God te tonen.

In de boeken van Mozes worden de families van Israël geteld, de stambomen van generatie op generatie. En bij Mozes vind je de kalenders met de feestdagen, de momenten van het vieren, de heilige dagen. Exodus, Leviticus en Numeri. Genesis en Deuteronomium erbij, naar Joodse beginselen de ‘Boeken van Mozes’. Tel maar uit, de maten en gewichten en materialen, de dagen, weken, maanden en jaren. Lucas schrijft dat Jezus de Schriften voor de Emmaüsgangers verklaarde. Stel, je bent een Pietje  of een Petra Precies. En de Here Jezus legt je de Schriften uit. Dan kun met Mozes vooruit!

Jantje Lach, Jannetje Huil

Of stel, je bent een gevoelsmens, emotioneel van karakter, een sfeerproever. Iemand ook die fijngevoelig is voor de stemming. Weet van ‘onderbuikgevoelens’ die laten weten dat er hoe dan ook wat gaande is, onderhuids. Ook dan kan het zomaar zijn dat het verhaal van Lucas je aanspreekt. Lucas die ons als lezers en luisteraars meeneemt in de emotie.

Want de ‘Emmausgangers’, Lucas vertelt dat hun blik vertroebeld is. Ze zien het allemaal niet zo helder meer, er is hen van alles, teveel overkomen. De Emmaüsgangers hadden grote verwachtingen, hoog gespannen verwachtingen, vol verwachting klopte hun hart, de bevrijding van Israël uit de greep van het Romeinse Rijk. Al hun hoop op Jezus gevestigd!

Maar hoe anders was het in hun beleving uitgepakt. Nota bene de geestelijken hadden hun Heer en Levensvriend aan de heidenen, aan de Romeinen overgeleverd! Alle hoop de grond in geboord. En als een vraag naar de bekende weg verstaan zij ‘vertroebeld’ de vraag van Jezus. En reageren ze verontwaardigd en onthutst: ‘Bent u dan de enige die niet weet …!?’ Dat weet u toch wel wat er in Jeruzalem is gebeurd? En dan gaan ze vertellen, dat zij in verwarring  zijn gebracht, dat ze niet meer weten wat ze geloven moeten. Vertellen van de vrouwen en anderen die zijn gaan kijken maar die Hem niet ook niet zagen.’

Maar na de ontmoeting met de Levende Heer hebben de Emmaüsgangers er vrede mee: ‘Brandde ons hart niet in ons toen Hij onderweg met ons sprak, de Schriften ontsloot?’ Jezus raakte bij de Emmaüsgangers de gevoelige snaar. De tranen van de ogen gewist, de ogen geopend voor de Schriften en de Levende Heer. De evangelist Lucas ten voeten uit. Lucas is een arts. En een goede arts ziet de mens als geheel, lichamelijke en geestelijke gezondheid. Een goede arts heeft inlevingsvermogen in de mens. Empathie met een mooi woord. Lucas weet ervan. Maar wie weet er meer van vreugde en verdriet dan de Here Jezus! Blij met de blijden en bedroefd met de bedroefden. Met ontferming bewogen gaat Jezus mee, komt Jezus tegemoet.

Liturgisch en Sacramenteel

En stel nu eens, rituelen spreken je aan, je bent liturgisch en sacramenteel ingesteld. Je houdt van symbolen en rituelen, die spreken je aan en je kunt er wat mee. Je hebt iets met een kaars aansteken bij een gedachte, bloemschikken met een verhaal, in zang en muziek en in stilte hoor jij meer dan alleen maar een klank of kunstig geluid. In kleding herken je iemands hoedanigheid. In de kleuren in de kerk de tijd van het jaar.

De ‘symbooltaal’, dat zijn de eye-openers van Jezus in het verhaal van Lucas! De ‘Tweede Taal’ wel genoemd. Je ziet en één maar neemt het andere waar. Dat is wat Jezus doet bij de Emmaüsgangers aan tafel. Op het eerste gezicht hebben de Emmaüsgangers gastvrijheid betoond. Oosterse gastvrijheid, voldaan aan beleefdheid en goede zorg voor de naaste. ‘Blijf bij ons, het is al laat, de dag loopt op het eind’ was de uitnodiging.

Maar wanneer Jezus als gast aan tafel ineens de Gastheer blijkt, het brood aan tafel brekende, delende en zegenende, dan zien de Emmaüsgangers meer dan brood alleen. Dan zien zij de zegeningen. Dan worden de ogen van hun hart en ziel geopend. Hun Heer en Heiland herkend in hun Gastheer aan tafel. Zij hadden Hem uitgenodigd maar Hij nodigt hen uit. Hij die eerst met hen meeliep komt hen nu tegemoet. De Levende Heer is nabij wie hun aandacht richten op Hem. Een gebaar, een woord, een ritueel. De Levende Heer is nabij, Hij laat het weten! De Emmaüsgangers. In meerdere opzichten een aansprekend verhaal! Maar meer nog, de Here Jezus die het brood breekt, de taal van het hart, van de ziel.

Heilige plaatsen

Van mensen die eens of vaker in Israël zijn geweest, zeker van gelovige mensen, hoor ik dat het indrukwekkend is om bij het meer van Galilea of in Kafarnaüm te zijn. Op de plaatsen waar Jezus van Nazareth aan de mensen brood en vis en woorden meegaf en waar Jezus leerlingen riep om Hem te volgen. De Olijfberg en de Hof Getsemane doet doet ook veel met gelovige mensen, Jeruzalem zien liggen zoals Jezus Jezus Christus ook voor zich heeft gezien. Dwars door alle commercie heen doet Bethlehem, de aangewezen geboorteplaats van Jezus ook iets met mensen. Zoals ook de Klaagmuur, de Via Dolorasa en Golgotha waar Jezus is gekruisigd en gestorven. Er zijn ook mensen die zich net als Jezus willen laten dopen in de rivier de Jordaan. Bijzondere ervaringen, geloofservaringen, je verbonden weten met de Heer in wie jij geloofd, op wie jij vertrouwd, wiens voorbeeld jij volgt.

Emmaüs

En bij benadering of zelfs heel concreet kunnen tal van gewijde, heilige plaatsen worden aangewezen. Ook de plaats waarvan in de Bijbel gezegd wordt ‘Hij is niet hier, kijk maar dit is de plaats waar Hij gelegen heeft maar Hij is hier niet want Hij is Opgestaan’. Maar de weg naar Emmaüs waar Jezus meewandelde, vragen stelde en antwoorden uitlegde, en ook Emmaüs zelf waar Jezus brood deelde met zijn leerlingen, die plaats is niet zomaar te duiden. Die plaats kan overal zijn. En vooral dat laatste. Emmaüs kan overal zijn! Is daar waar twee of drie in Zijn Naam samen zijn.

Overal kan Emmaüs zijn

Mogen wij het elkaar eens vragen: met wie zou jij vandaag aan tafel willen zijn? Met wie zou u vandaag een wandeling willen maken? Wie zie jij in een kringetje ronddraaien of omgaan met foute vrienden? En wie zie jij onderweg zonder iemand nabij? Bij wie zou jij aan willen sluiten om de goede weg te vinden? Voor wie of wat heeft de Heer uw en mijn ogen geopend?

Emmaüs is daar waar dankbaar en gezegend brood wordt gedeeld. En Emmaüs is daar waar levensvragen gesteld en gedeeld worden en gelovige antwoorden klinken. Emmaüs is daar waar geloof, hoop en liefde herleefd. Waar met heilig ontzag wordt gesproken over Mozes en de Schriften en de Profeten. Emmaüs is daar waar in de Here Jezus God de Vader wordt herkend, de vrucht van de Geest wordt geproefd, ervaren wordt dat Jezus Christus mensen ten goede veranderd en nabij is, waar de ogen door Hem worden geopend. En dat zou zomaar overal kunnen zijn. Zouden wij vandaag in Emmaüs kunnen zijn? Ja, vandaag kunnen wij op weg naar Emmaüs kunnen zijn! Kunnen wij in Emmaüs aan tafel zijn. Vandaar die ene vraag. Mag Hij bij jou aansluiten op jou levensweg? Mag Hij bij jou en mij aan tafel? Om vanuit Emmaüs naar wie ons lief zijn toe te gaan.
Amen

Ik wandel in het licht met Jezus,
Het donk’re dal ligt achter mij,
En ‘k weet mij in zijn trouw geborgen,
Welk een liefdevolle vriend is Hij.

Refrein:
Ik wandel in het licht met Jezus,
En ‘k luister naar zijn dierb’re stem,
En niets kan m’ooit van Jezus scheiden,
Sinds ik wandel in het licht met Hem.

Ik wandel in het licht met Jezus,
Mijn ziel is Hem gans toegewijd,
Met Hem verrezen tot nieuw leven,
Volg ‘k mijn Heiland tot in eeuwigheid.

Dit bericht heeft 2 reacties

  1. Gerrie

    Zo heb ik het nog nooit bekeken.

Geef een antwoord

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Abonneren