Matteüs 6 vers 12 • Onze Vader (Zondag na Pinksteren)

Matteüs 6:12 en Handelingen 2:37-39

En vergeef ons onze schulden
Gelijk ook wij aan anderen vergeven

Opnieuw een geheugenopfrisser: in de vorige overdenkingen spraken we over het ‘Onze Vader’. En vergeleken we het gebed met een brief, met de structuur van een aanhef, een inhoud en een ondertekening. Vorige week (Pinksteren) ging het over de ‘brood’ als levensbehoefte. Vandaag gaat het om de volgende vraag: het verlangen naar en het gebed om vergeving.

Kent u dit liedje (nog)?

Hallo meneer de Uil
waar brengt u ons naar toe?
Naar Fabeltjesland?
Eh, ja, naar Fabeltjesland.

En leest u ons dan voor
uit de Fabeltjeskrant?
Ja, ja, uit de Fabeltjeskrant.

Want daarin staat precies vermeld
hoe het met de dieren is gesteld.
Echt waar?
 Echt waar!
Echt waar meneer de Uil?

Mmm …

Want dieren zijn precies als mensen
.
Met dezelfde mensenwensen
.
En dezelfde mensenstreken
.

Dat komt allemaal in de krant
van Fabeltjesland,
van Fabeltjesland,
van Fabeltjesland!

Nu hoop ik niet dat u nu besluit niet verder te lezen. Omdat u graag een serieus woord wilt. Of dat u vindt dat de Bijbel geen ‘fabeltje’ is. Maar de reden waarom dit liedje van decennia geleden staat weergegeven, is vanwege de ‘mensenwensen’ en de ‘mensenstreken’. Want die komen voorbij in het gebed Onze Vader. ‘Mensenwensen’ en ‘mensenstreken …’

DE INHOUD (Onze Vader als brief)

Vergeef ons onze schulden,
zoals ook wij vergeven wie ons iets schuldig is.

Een volgende ‘mensenwens’ in zekere zin, om schuldenvrij te zijn, bij niets en niemand in het krijt, ook niet in de min bij jezelf. Dan ben je een vrij mens. Zich niet hoevend te verantwoorden. Nergens aan gebonden. Niet achterom hoeven kijken, met een open blik aan kunnen kijken. Nergens geen schuld aan hebbend, vanwege die ‘mensenstreken’. Want ‘mensenwensen’ en ‘mensenstreken’ liggen dicht bij elkaar. Van het één komt het ander. Er kunnen je dingen overkomen en achtervolgen. Schuldgevoel kan zijn aangedaan en aangepraat. Er kan je de schuld zijn gegeven. Je was onschuldig, je waste je handen in onschuld maar toch …

Je handen wassen in onschuld, dat deed stadhouder Pontius Pilatus die over Jezus moest oordelen. Hij vond geen schuld in Hem maar toch …

2 Samuël 11, waar het hart vol van is …

Mensenwensen’ kunnen de aanleiding zijn, juist dat er schuldbesef gaat ontstaan. Om een Bijbels voorbeeld te geven: koning David werd erop aangesproken dat hij een oprecht mens in de strijd aan het front om het leven had laten komen, om een buitenechtelijke zwangerschap te verdoezelen. Zijn ‘mensenwens’ was de overbuurvrouw, zijn ‘mensenstreek’ was machtsmisbruik, het tragische gevolg was meerdere mensenlevens op zijn geweten …

Richteren 11, belofte maakt schuld …

Richteren 11 vertelt ook een indringend en aangrijpend verhaal. Krijgsheer Jefta die aan God een belofte had gedaan, wanneer hij een veldslag zou winnen. Maar Jefta had een grote mond. Jefta’s woorden waren te groot geweest. Wanneer Jefta zijn woorden na zou komen zou het hem het liefste gaan kosten, het leven van zijn dochter. Schulden ontstaan door een ‘mensenwens’ om het recht van de sterkste, en door grootspraak …

Genesis 37, leugen om bestwil …

Genesis 37 vertelt van een afrekening. Jozef is vaders lieveling, maar de andere gezinsleden zijn daar klaar mee. Er wordt afgerekend met Jozef, beter gezegd, Jozef zelf wordt afgerekend met klinkende munt, alles heeft een prijs, verkocht als slaaf aan voorbijtrekkende handelaren. Thuis worden er omheen gedraaid, worden er leugens om bestwil verkocht: jammer pa, Jozef zien we niet meer terug, Jozef heeft een ongeluk gehad. ‘Mensenstreken’. Maar al is de leugen nog zo snel …

God van vergeving

Maar tegenover dit al: God is een God van vergeving! Dat weten we van Mozes, dat staat in de Psalmen en bij de Profeten, dat leefde Jezus voor en dat staat in de Bijbelse brieven. Exodus 34 vers 6 ‘De HEER! De HEER! Een God die liefdevol is en genadig, geduldig, trouw en waarachtig, die trouw blijft tot in het duizendste geslacht, die schuld, misdaad en zonde vergeeft … Nehemia 9 vers 17: ‘Maar U bent een God van vergeving, genadig en liefdevol, geduldig en trouw: U verliet hen niet.’ Psalm 103 vers 11 en 12 ‘Hij doet ons niet naar onze zonden en vergeldt ons niet naar onze ongerechtigheden. Want zo hoog de hemel is boven de aarde, zo is Zijn goedertierenheid machtig over wie Hem vrezen. Zo ver het oosten is van het westen, zo ver heeft Hij onze overtredingen van ons gedaan.’

Joël 2:12-13

Daarom – spreekt de HEER -, keer nu terug tot mij met heel je hart en begin te vasten, te treuren en te rouwen. Niet je kleren moet je scheuren, maar je hart. Keer terug tot de HEER, jullie God, want hij is genadig en liefdevol, geduldig en trouw, en tot vergeving bereid.

Wat vinden wij zonde?

Waar gaat het om bij te vergeven ‘zonden’? Want wat voor de één geen probleem is, een leugentje om bestwil, wie appeltjes vaart, die appeltjes eet, twee vliegen in één klap, daar kan de ander het knap moeilijk mee hebben, zich een leugenaar, een dief, een dierenbeul wetend. Waar de één een punt van maakt, daar gaat de ander moeiteloos mee om, gezien vanuit verschillende normen en waarden en culturele opvattingen.

Menselijk gesproken

De één gaat op zondag erop uit, ziet daar geen kwaad in, geniet daar dankbaar met volle teugen van, vrijheid, blijheid. De ander maakt zich zorgen over werken op zondag, ook al is het in de zorg. Voor de één is begraven een must, voor de ander is cremeren vanzelfsprekend, cryomeren een optie. Of het gehele lichaam beschikbaar voor de wetenschap: zonde als het vergaat, verloren gaat, er niets mee wordt gedaan. De één heeft huis en tuin en keuken vol met religieuze beelden. De ander heeft daar moeite mee, evenals met een kerk rijk vol en versierd met beelden en afbeeldingen, en ruimten met heilige relikwieën. De één heeft het zomaar gemakshalve over God, Jezus. De ander doet dat met schroom, en met gepaste eerbied. Je bewegend tussen allerlei opvattingen, waar gaat het om bij ‘zonden’? En hoe staan jij, u en ik daarin en tegenover?

Zonde volgens Gods Woord

In de Bijbel, gelezen vanuit het Oude Testament, grotendeels in de Hebreeuwse taal geschreven staat ‘zonde’ voor het ‘missen van het doel en de gemiste kans’. In het Hebreeuws chattaat genoemd. Het doel wordt gemist wanneer de mens goddeloos leeft, van God los. Zonde wanneer de mens zich afkeert, afzet, losmaakt van God en zijn woord. Dan wordt het doel gemist, de kans om te leven zoals God heeft bedoeld, de mens schiet dan tekort in de relatie tot de Schepper, tot de medemens, tot  de schepping, en tot al wat leeft.

In het Nieuwe Testament duidt de brief aan de Romeinen, in hoofdstuk 3 ook op de ‘relatiebreuk’ tussen de mensheid en God. Voor Paulus was tekenend dat hij sprak tot Joodse mensen van geboorte en opvatting, en tot al wie niet Joods zijn maar door geloof in Jezus Christus in relatie tot de God van Israël zijn gebracht.

Romeinen 3:22,23

God schenkt vrijspraak op grond van geloof in Jezus Christus, aan allen die geloven. En er is geen onderscheid. Want iedereen heeft gezondigd en ontbeert de nabijheid van God, en iedereen wordt uit genade rechtvaardig verklaard, om niet, dankzij de verlossing door Christus Jezus.

Bidden om zondevergeving

‘Zoals ook wij vergeven wie ons iets schuldig is’. Ook hier de toezegging van vergevingsgezindheid, de wil en de belofte om te gaan vergeven, om naar de woorden van Jezus Christus de ontvangen vergeving te betonen aan de naaste. Bidden veranderd mensen, bidden doet een beroep op mensen, bidden laat mensen zich bezinnen. Vanuit menselijkheid, maar ook vanuit menselijke zwakheid, die tegelijk sterk is, wanneer je dit kunt zeggen: Wanneer God mij in genade aanziet, dan heb ik ook in genade aan te zien. Onvoorwaardelijk, onbaatzuchtig, om niet. Zo op die manier, langs die weg. Jezus heeft zijn leven gegeven tot vergeving van zonden, tot verzoening tussen God en mensen.

Matteüs 5:23,24

Wanneer je dus je offergave naar het altaar brengt en je je daar herinnert dat je broeder of zuster jou iets verwijt, laat je gave dan bij het altaar achter; ga je eerst met die ander verzoenen en kom daarna je offer brengen.

Het Lam dat zonden wegneemt

‘Zie het Lam van God dat de zonden van de wereld wegneemt’, predikte Johannes de Doper. Want het is zonde , wanneer het doel van leven naar Gods bedoeling gemist wordt. Leven in relatie met God, leven naar Zijn woord, verbonden zijn met Hem. Want zo lief heeft God de wereld, dat Hij zijn enige Zoon gegeven heeft. Het Lam dat de zonden van de wereld wegneemt. Vanwege alle mensenwensen en mensenstreken. Met alle verstoorde verstandhoudingen en alle denkbare afwijzingen en afstandelijkheden.

Jakobus 5:16

Beken elkaar uw zonden en bid voor elkaar, dan zult u genezen. Want het gebed van een rechtvaardige is krachtig en mist zijn uitwerking niet.

Wat doen schulden met mensen?

Over schulden gesproken: wanneer mensen financieel niet rond kunnen komen is er het gevaar om voortdurend ‘rood’ te komen te staan. Dat met het ene gat het andere wordt gedicht. Door bijvoorbeeld een maand de energierekening niet te betalen de huur te betalen. Of een rekening van een verzekering op de lange baan omwille van levensmiddelen. Het zijn de verhalen die je kunt horen bij voedselbanken en bij de schuldhulpverlening en bij curatoren.

Schuldenproblematiek staat niet op zich, van het één komt het ander. Spanningen in relaties, stress op het werk, schaamte voor de situatie, gezondheid door te weinig gezonde voeding, niet mee kunnen doen met sport en spel en sociale activiteiten, kinderen die niet naar een feestje kunnen, of mee op schoolreis, gepest worden om hun kleding … Vergeef ons onze schulden …

Vergeving langs de weg van het kruis

Vergeef ons onze zonden, zoals ook wij vergeven wie ons schuldig zijn. Het ‘Onze Vader’ bepaald bij gemiste kansen, mislukkingen en misstappen. Maar temeer bij vergeving! Zo is God, tot vergeving bereid. Daar heeft Jezus Christus zijn leven voor gegeven, tot vergeving van zonden. Het is één van de betekenissen van het kruis. Zoals Paulus getuigt en verklaard in Galaten 5:22:

De vrucht van de Geest is liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid en goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing. Er is geen wet die daar iets tegen heeft. Wie Christus Jezus toebehoort, heeft zijn aardse natuur met alle hartstocht en begeerte aan het kruis geslagen.’

In 1 Korintiërs 1:18 schrijft Paulus: ‘De boodschap over het kruis is dwaasheid voor wie verloren gaan, maar voor ons die worden gered is het de kracht van God.‘ 

Gelukkig maar, wat een zegen, wat een genezing, wat een kracht in het geloof in de Here Jezus Christus, het Lam dat de zonden van de wereld wegneemt. God is liefdevol en genadig, trouw en geduldig en tot vergeving bereid. En dat is geen fabel, maar dat is de kracht van God. De kracht die in staat stelt om in Jezus’ naam vergevingsgezind te zijn. Want God wil niet dat mensen gebukt gaat onder de last van schulden, en elkaar aanrekenen. God wil dat mensen in vrijheid leven, dat zij in vrijheid kunnen kiezen om Hem en de naaste lief te hebben. Zonder schaamte en zonder beladenheid.  Amen

Toelichting

‘Fabels’ zijn vertellingen waarin dieren ‘fabuleuze’ dingen doen. Zoals de krant lezen, in huizen wonen en typische gedragingen als afspiegeling van een werkelijkheid. Jezus vertelde geen fabels maar gelijkenissen, parabels. Verhalen met een boodschap, met een kern van waarheid. Lees als uitleg van de schuldvergeving ook Matteüs 18:23-35

Geef een antwoord

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Abonneren