Matteüs 6 vers 13 • Onze Vader (Vaderdag)

Matteüs 6:13 en Genesis 22:1-13

En breng ons niet in beproeving,
maar red ons van het kwaad.
[Want aan U behoort het koningschap,
de macht en de majesteit, in eeuwigheid. Amen.]

DE INHOUD EN ONDERTEKENING (Onze Vader als brief)

Proefwerk

In mijn schooltijd moest er regelmatig een ‘proefwerk’ worden gemaakt. Je had schriftelijke overhoringen, repetities en proefwerken, en het cijfer dat je daarvoor haalde telde op verschillende manieren mee, bijvoorbeeld éénmaal of twee maal in een reeks van behaalde cijfers. De ‘repetities’, de naam zegt het al, daarvoor het woord ‘repeteren’ in waren oefeningen voor het echte werk. De schriftelijke overhoringen werden normaliter aangekondigd, maar konden ook onverwachts plaatsvinden. Maar bij een ‘proefwerk’ werd de ‘proef op de som’ genomen, ook bij andere vakken dan wiskunde of rekenen. Hoe dan ook, je werd ‘beproefd’. Het resultaat van een ‘proefwerk’ telde ook nog eens dubbel. Dus hoge cijfers voor een aantal proefwerken haalde de druk van het eindexamen af. Scoorde je onvoldoendes, dan nam de druk op het examen en de examenvrees toe.

Breng ons niet in beproeving 

Zo benaderd zou de zinsnede ‘breng ons niet in beproeving’ in het het ‘Onze Vader’ dus de vraag zijn om het ‘proefwerk’ ofwel ‘het examen’, of zelf het allesbeslissende ‘eindexamen’ voorbij te laten gaan. Denk je eens in, de Here Jezus in de tuin van Getsemane in een levensbedreigende situatie, Jezus die bad ‘Vader, als het mogelijk is, laat deze beker (m.a.w. deze ‘beproeving’) aan mij voorbij gaan.’ Waarbij Hij ook zijn wakende leerlingen sommeerde: ‘Bid dat jullie niet in beproeving komen’. (Matteüs 26:39-42)

Matteüs 26:39-42

‘Vader, als het mogelijk is, laat deze beker dan aan Mij voorbijgaan! Maar laat het niet gebeuren zoals Ik het wil, maar zoals U het wilt.’ Hij liep terug naar de leerlingen en zag dat ze lagen te slapen. Hij zei tegen Petrus: ‘Konden jullie niet eens één uur met Mij waken? Blijf wakker en bid dat jullie niet in beproeving komen; de geest is wel gewillig, maar het lichaam is zwak.’ Voor de tweede maal liep Hij bij hen vandaan en bad: ‘Vader, als het niet mogelijk is dat deze beker aan Mij voorbijgaat zonder dat Ik eruit drink, laat het dan gebeuren zoals U het wilt’.

Spannende woorden!

In verschillende Bijbels en bewoordingen van het ‘Onze Vader’ worden verschillende woorden gebruikt. Om ze op een rij te zetten; beproeving (Nieuwe Bijbel Vertaling), verzoeking (Statenvertaling), bekoring (Katholieke versie). ‘Stel ons niet op de proef’ vertaald de BasisBijbel. Het woord ‘verzoeking’ is daarbij uit te leggen als ‘verleiding’.

Maar daar zit wel de moeilijkheid van het Onze Vader! God de hemelse Vader een God die zijn kinderen ‘op de proef stelt’ is nog wel te bevatten, zoals ouders hun kinderen kunnen oefenen in het zelfstandig oversteken, het leren omgaan met zakgeld (al is dat met een PIN) of het uitgaan (wat kan het een moeite zijn om je kinderen los te laten). Dat is vaderliefde, de liefde van een vader voor zijn kinderen, liefde die oefenen wil, beoefend wil worden, liefde die klaar maakt voor wat er komen gaat, opvoedende liefde, mijn kind, probeer het maar, je kunt het, je mag het, doe het maar, we zijn erbij om je bij te staan, en op te vangen!

Vandaar uit: God die beproefd, daar is mee te leven, is te begrijpen. Maar een God die uitprobeert (proberen, dat is nog verwant aan proeven), of scherper uitgedrukt, een God als Vader die zijn kinderen in de verleiding brengt? Zoiets als ‘Temptation Island!?’ Waar relaties eraan gaan, onder spanning staan.

Breng ons niet in verleiding

Zo benaderd zou het ‘Onze Vader’ aanleiding en verleiding zijn tot oneerlijkheid, tot leugen en bedrog. En dat kan toch niet waar zijn, dat God zou verleiden tot het kwade. Dat is moeilijk te geloven! Want God is liefde, heeft zijn kinderen lief, wil dat mensen Hem en elkaar lief hebben. Zal hen daarom niet tot het kwade verleiden! De hemelse Vader weet wat zijn kinderen nodig hebben, zal goed voor hen zorgen, leerde Jezus.

Bijbelse voorbeelden

En daarom, laten we eens gaan naar het begin van de Bijbel, het ‘schoolvoorbeeld’ van Genesis 3 vers 1 en 2, waar ‘de slang’ ‘de vrouw’ (Eva) aanspreekt met de woorden ‘Heeft God werkelijk gezegd dat jullie van geen enkele boom in de tuin mogen eten?’ ‘We mogen de vruchten van alle bomen eten,’ antwoordde de vrouw, ‘behalve die van de boom in het midden van de tuin.’ Maar daar zit dus het verschil!

In de vraag van ‘de slang’ zit ‘het in twijfel trekken’ van Gods woorden! Waarop de vrouw (Eva) reageert met ‘we mogen van alle bomen vruchten plukken, behalve van die ene boom’. Een kostelijk moment! Eva blijft dicht bij de woorden van God, ‘de slang’ vraagt of God het werkelijk heeft gezegd, Eva zegt ‘Ja, dat heeft God werkelijk gezegd’.

Beproeving in de hof van Eden

Ja, het verhaal gaat verder. ‘De slang’ (nota bene door God geschapen, Genesis 3:1) maakt het verleiderlijk om van de ‘verboden vruchten’ te nemen, Adam inclusief. De bedoelde boom ziet er aanlokkelijk uit, de vruchten idem. Maar waar het om gaat is dat ‘de slang’ tot twijfel verleidt. Twijfel aan Gods woorden. Verdraaiing van Gods woorden. Gekonkel om Gods woorden. De slang ten voeten uit! Het mooie en het schone, het goede, de ‘Boom van het Leven’ als inzet en instrument. Waarmee het goede teniet wordt gedaan en verloren wordt.

Stel nu eens dat Eva en Adam meer waarde hadden gehecht aan de betrouwbaarheid van Gods woorden: dan waren zij gesterkt in hun inzichten! Dan hadden zij geleerd ‘pas op voor die slimme sluwe slang en zijn verdraai en gekonkel!’ Dan waren zij in hun grondhouding, in hun levensbeschouwing, in hun bewust zijn van God gesterkt!  Maar God laat niet los wat zijn hand is begonnen. Al gaan Adam en Eva na deze ‘beproeving’ opnieuw in de leerschool. Wat ook voor de slang geldt, ook die wordt ‘een les’ geleerd. De slang die letterlijk en figuurlijk bij God in het krijt komt te staan, door het stof moet gaan. Lees maar na in Genesis 3 vers 14 en 15.

Fruit en vruchten

Beproeving in de woestijn

Je zou het een ‘parallel-verhaal’ kunnen noemen, of een herhaling van wat zich afspeelde bij Adam en Eva in het paradijs. Jezus van Nazareth is ‘door de Geest meegevoerd naar de woestijn om door de duivel op de proef gesteld te worden.’ Zo staat het in Matteüs 4 vers 1. Een opmerkelijke situatie, wanneer je het zo leest! De Geest, met andere woorden God de hemelse Vader, want de Vader en de Zoon en de Geest zijn één, de Geest brengt Jezus in de woestijn om door de duivel, de personificatie van het kwaad beproefd te worden!

Eigenlijk is er een dubbele beproeving gaande. Enerzijds de beproeving van de Here Jezus die door de Vader beproefd wordt, de beproeving van veertig dagen en veertig nachten vastend in de woestijn. Is Hij in staat zich in alle leegte zo open te stellen dat er alle ruimte is voor God?

Maar tegelijk wordt ook de duivel beproefd. Het staat er niet maar de vraag kan worden gesteld: Wat zal het kwade, de boze gaan doen, nu Jezus zich vastend wijd aan zijn geloof. Legt de duivel zich neer bij Gods Zoon, die veertig dagen vastend doorbrengt in de woestijn? Zal de duivel dat laten gebeuren? Of laat de duivel het er niet bij zitten, en zal Hij het geliefde Kind van God gaan belagen?

Je kunt er op wachten, dat de duivel Jezus benaderen gaat. Net als bij Eva en Adam in de hof van Eden. ‘Als U de Zoon van God bent, verander dan stenen in brood.’ Bewijs het dan! (beproeving!) ‘Als U de Zoon van God bent, waag het er dan op te springen in de diepte, engelen zullen je dragen!’ (verzoeking!) ‘Als U de Zoon van God bent, aanbidt dan mij (de duivel) en ik doe je alles wat je ziet cadeau …’ (Verlokking!) Naar de woorden van Matteüs 4:1-10.

Heb je het door, voel je het aan? Of het nu gaat om beproeving, verzoeking of verlokking, wanneer de Here God ‘beproefd’ dan is dat om wie in Hem geloven te laten groeien, te sterken, te volharden in geloof, in vertrouwen, in Gods woord. ‘Heb je Mij waarlijk lief?’ Maar wanneer de duivel beproefd, verzoekt, verlokt, dan is dat om Gods woorden in twijfel te trekken, te misbruiken en om te misleiden. En dat haalt God, en wie in God geloven naar beneden en onderuit.

Romeinen 8:28

En wij weten dat voor wie God liefhebben, voor wie volgens zijn voornemen geroepen zijn, alles bijdraagt aan het goede.

Romeinen 12:21

Laat u niet overwinnen door het kwade, maar overwin het kwade door het goede.

Gods beproeving sterkt

Leg het verhaal van Adam en Eva in de hof van Eden, in het paradijs maar eens naast dat van Jezus in de woestijn. Dan zul het vast en zeker zien. Dat wanneer de Here God beproefd, dat Hij niet onderuit haalt maar opbouwt en optilt. Dat Hij niet afbreekt maar sterkt en kracht bijzet. Dat alles erop is gericht om te leren vertrouwen op Hem en sterker te worden door Hem. Waarvan de apostel Paulus in de brief aan de Romeinen schreef dat God alles ten goede kan gebruiken. (Romeinen 8:28)

Vrij vertaald

Vrij vertaald en opgevat zou ik daarmee willen bidden ‘Leid ons niet in beproeving die van God afleidt en naar beneden haalt en teniet doet’. ‘Als het mogelijk is, laat ons dan niet drinken uit die beker’. Maar als het er dan toch van komt, als we er niet aan kunnen ontkomen: ‘Leid ons dan juist wel door de beproeving, door de bekoring en door de verzoeking heen!’

En geloof maar dat je daar sterker uit gaat komen! Dat je dan de kracht van God zult leren kennen! Want God is een hoorder en verhoorder van gebeden. Hij hoort het wanneer wij bidden of de beproevingen voorbij mogen gaan. Maar zal verhoren wanneer we in de beproeving zijn. Bij God zijn alle dingen mogelijk. Kan het kwade keren ten goede.

God beproefd zichzelf!

De boodschap van het kruis waaraan Jezus Christus, de Zoon van God leed en stierf.  De allesbeslissende beproeving waar de Zoon van God niet aan ontkwam. Het grote ‘Proefwerk’ dat de Here Jezus heeft afgelegd. Maar ook het ‘Proefwerk’ waaraan God de hemelse Vader zichzelf heeft blootgesteld. Hoe zullen de mensen, hoe zal de mensheid omgaan met Zijn geliefde Zoon in wie Hij vreugde vindt? Denk aan het verhaal van Abraham, (Genesis 22:1-13) waar God het geloof van Abraham op de proef stelt, is Abraham bereid Isaak, zijn kind te offeren? Abraham was bereid maar God riep hem een halt toe, de gehoorzaamheid van Abraham gezien hebbend. Ik geloof: in Jezus stelde de Almachtige God bovenal zichzelf op de proef! Wat een beproeving, wat een Proefwerk!

Want het kruis is het toonbeeld van schade en schande en onmenselijkheid. Maar voor wie geloven in de Zoon van God is het de kracht van behoud, een teken van geloof en het eeuwige leven. Jezus Christus, de Zoon van God overwon. En in Hem zijn wij meer dan overwinnaars, door Hem liefgehad. (Romeinen 8:37)

Romeinen 8:37-39

Maar wij zegevieren in dit alles glansrijk dankzij Hem die ons zijn liefde heeft bewezen. Ik ben ervan overtuigd dat dood noch leven, engelen noch machten noch krachten, heden noch toekomst, hoogte noch diepte, of wat er ook maar in de schepping is, ons zal kunnen scheiden van de liefde van God, die Hij ons bewezen heeft in Christus Jezus, onze Heer.

Want niet van het kwaad, maar van U is het koninkrijk!
Niet van de tegenspeler, maar in U is kracht en de heerlijkheid!
Tot in alle eeuwigheid,
Amen

Amen, wat zeggen wil:

Zo is het,
dit zijn de woorden
die volledig worden onderschreven.
Amen, amen, amen

Dit bericht heeft één reactie

Geef een antwoord

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Abonneren