Methodisme

‘Methodisten’ is de benaming van aanhangers van de godsdienstige beweging, in de 18e eeuw voortgekomen uit de Anglikaanse kerk in Engeland. De stichter van deze beweging was John Wesley. In 1729, in de periode dat John Wesley theologie aan de universiteit van Oxford studeerde, vormde hij met zijn broer Charles, George Whitefield en andere geestverwanten wat genoemd zou kunnen worden een studentenvereniging, genoemd de ‘Holy Club’ als tegenhanger van de bestaande verenigingen waarin vroomheid en ingetogenheid bepaald niet hoog genoteerd zouden staan. De leden van de ‘Holy Club’ wijdden zich daarentegen aan Bijbelstudie, gemeenschappelijk gebed, Avondmaalsviering, Evangelieverkondiging en het bezoeken van zieken en gevangenen. Het uitgangspunt of intentie was niet het realiseren van een nieuwe geloofsleer, maar elkaar en andere geestverwanten helpen tot een leven in voortdurende verbondenheid met en afstemming op God. Zij reikten elkaar en anderen een gedisciplineerde lifestyle aansluitend bij de de benaming ‘methodisten’, een naam die aanvankelijk door buitenstaanders als spotnaam werd gegeven, maar die de ‘Holy Club’ vanwege de treffende beschrijving eigen maakten.

John Wesley, grondlegger van het Methodisme (Klik op afbeelding en lees meer over John Wesley)

Holy Club

John Wesley en zijn broer Charles verbleven een aantal jaar in Noord-Amerika om missionair werk te doen onder landverhuizers, kolonisten die zich vanuit Engeland gevestigd hadden in de ‘Nieuwe Wereld’ en de Britse koloniën. Terwijl hun studiegenoot George Whitfield een opzienbarend prediker en evangelist bleek in de overzeese koloniën en ook de slavengemeenschap en de inheemse bevolking aldaar wist te bereiken, resulterend in de ‘Grote Opwekking’ reisden de Wesley’s min of meer teleurgesteld terug uit Amerika, hun zielzorg wist de landverhuizers niet te bereiken. De desillusie werd daarbij versterkt door het gegeven dat bij hun terugkomst in Engeland hen niet overal meer werd toegestaan om in Anglicaanse kerken te preken, vanwege gegroeid verschil in geloofsopvatting over Gods wilsbeschikking (de leer van de predestinatie) en de vrije wil van de mens (in het aanvaarden van Gods genade). George Whitefield neigde wat geloofsopvatting naar die van Gomarus en Calvijn; de gave van de genade is aan God, de Wesley’s naar die van Arminius, de mens heeft de keuze Gods genade wel of of niet Wat aanleiding werd tot vestiging van Methodistische geloofsgemeenschappen.

George Whitfield, I am nothing (Klik op afbeelding en lees meer over George Whitefield)

Met George Whitefield, eveneens een lid van de hierboven beschreven ‘Holy Club’ begonnen John en Charles Wesley van daarop predikend rond te trekken, zowel in Engeland als in Schotland, zowel in de open lucht als in tenten om het geloof in Jezus Christus, de bekering tot God en het leven in heiligheid te prediken. De Methodistische beweging breidde zich daarbij uit zowel onder kerkelijke – als niet kerkelijke mensen. Dit leidde ertoe dat er in verschillende steden en dorpen Methodistische gebedshuizen werden gesticht die ‘Tabernakels’ werden genoemd.

Herrnhutters

Een markering in de geloofsbeleving van John Wesley is daarbij geweest de ontmoeting met de Moravische Broeders (en zusters) ook wel genoemd de Herrnhutters, die ‘vluchtelingenopvang’ hadden ondervonden bij Nikolaus von Zinzendorf (1700-1760) op zijn landgoed. Aan boord van een schip gedurende een oceaanreis naar Amerika. Zij waren vergelijkbaar met John Wesley op weg om missionair werk te gaan doen onder de inheemse bevolking van Amerika. Tijdens de oceaanreis maakten het schip en de opvarenden zwaar stormweer mee, waarbij velen veronderstelden dat het schip zou vergaan. De Moravische Broeders en zusters echter brachten de periode van storm en gevaar door in berustend geloofsvertrouwen door het zingen van liederen en het samen zijn in gebed. De ontmoeting met de ‘Herrnhutters’ (onder de hoede van de Heer) hebben een grote invloed gehad op de geloofsbeleving van John Wesley.

Nikolaus von Zinzendorf (Klik op afbeelding en lees meer over Nicolaus von Zinzendorf)

Amazing Grace

Genade die mij zocht en vond, toen ik verloren was! ‘k Was
krank en nu ben ik gezond; ‘k was blind, maar ik genas!

Genade heeft de storm gewekt en toen die storm bedaard. Ik heb
glorie Gods ontdekt en in ‘t geloof aanvaard.

‘k Ben door gevaren heen geleid, door dreiging en door nood;
genade bracht me in veiligheid en voert me ook door de dood.

Opwekking

In 1784 zond John Wesley de van oorsprong Anglicaanse prediker Thomas Coke naar Noord-Amerika die daar onder de Engelse landverhuizers de Methodist Episcopal Church stichtte. Vanwege zijn evangelische prediking had Coke zich los gemaakt van de Anglicaanse Kerk en zich verbonden aan de Methodisten. De Methodistische samenkomsten in Noord-Amerika ontwikkelden zich na verloop van tijd uit tot grote opwekkingsbijeenkomsten, waar prediking, gezang en gebed elkander afwisselden, evenementen die soms meer dan een week duurden. In diezelfde periode was ook George Whitefield, bevriend met John Wesley en lid van de ‘Holy Club’ een rondreizende prediker in de ‘Nieuwe Wereld’ Amerika. Bij sommige van deze bijeenkomsten kwamen de deelnemers zodanig in geestvervoering, dat zij spontaan begonnen te springen en in de handen te klappen. Waarbij dankbaar gebruik werd gemaakt van de melodieën van volksliederen en ‘Negro-Spirituals’.

Genade van Christus

De kerkelijke organisatie van de methodisten komt grotendeels overeen met die van de Hernhutters of Moravische broeders. De regels voor het praktisch godsdienstig leven van de Methodisten kunnen als principieel en consequent worden opgevat en hebben een sterke onderlinge samenhang als resultaat. De Methodisten gaan bij hun prediking niet in de eerste plaats uit van kerkelijke dogma’s, zij kennen wel leerstellingen maar baseren zich in de eerste plaats op de Bijbel, en prediken vooral de genade van God betoond in Jezus Christus. Methodisten zijn dienend missionair en prediken vergeving en genade dat zich behoort te uiten in een gelovig leven en een daarbij aansluitende levenspraktijk. Geloven in woord en daad. Niet alleen in Engeland en Amerika heeft het Methodisme zich ontwikkeld, ook in delen van Europa is het Methodisme tot ontplooiing gekomen, met name in Zwitserland en Frankrijk. Uit de Wesleyaanse Methodisten in Engeland is The Salvation Army, het Leger des Heils voortgekomen.

William Booth, Stichter van het Leger des Heils (klik op afbeelding en lees meer over William Booth)

Newcastle

Geef me een geloof, zo vast, zo sterk,
dat ‘k bergen in uw naam verzet;
geef ’t kinderlijk vertrouwen mij
dat wacht op antwoord op ’t gebed.
En laat uw liefde meer en meer
mijn hart vervullen, dierb’re Heer.

Ik wens elk uur, elk ogenblik,
te leven voor dit doel alleen;
dat ‘k Heiland van uw liefde en macht
vertel aan ieder groot en kleen
om hen te brengen aan uw voet,
die U gekocht hebt met uw bloed.

Mijn gaven, krachten en mijn tijd,
leg ‘k alle op uw altaar neer!
De blijmaar brengen dat uw bloed
kan redden, zij mijn hoogste eer!
Elk ogenblik, het zij besteed
in ’t melden wat Gij voor ons deed!

Verwijd, ontvlam, vervul mijn hart
met liefde, godd’lijk, onbegrensd!
‘k Zal dan beminnen zoals Gij,
U volgen, Heiland, waar Gij wenst.
‘k Breng aan uw zijde, trouwe Heer,
het lang verloren schaap dan weer.

Charles Wesley, Celestine Oliphant Schoch, A.C. Bondam