Wilde ganzen

Zeven lessen van de wilde ganzen

Rond de maand oktober strijken er wilde ganzen neer in Nederland, België en het noorden van Frankrijk om in maart weer terugbrengen vliegen naar Scandinavië en Siberië, waar het in de wintermaanden te koud en te donker is om te overleven. Sneeuw en ijs hebben dan de weilanden en de wateren bedekt zodat er geen voedsel is voor de ganzen. Daarom trekken ze naar het zuiden om te overwinteren. Het zijn als het ware ‘wintergasten’ die zich in de weilanden voeden met gras.

Job 12:7-10

Vraag het vee hiernaar, het zal je onderrichten,
vraag de vogels in de lucht, ze zullen het verkondigen.
Of spreek tot de aarde, ze zal je onderrichten,
het wordt je verteld door de vissen van de zee.
Wie weet van al deze dingen niet:
de HEER heeft ze tot stand gebracht.
Want in zijn macht is de ziel van al wat leeft,
in zijn macht de adem van het menselijk geslacht.

Duizenden kilometers afgelegd

Onvoorstelbaar hoe deze vogels dat doen, duizenden kilometers afleggen! Dat doen ze niet alleen, dat doen ze door in groepen in V-vorm te vliegen, in formatie, de ganzen maken gebruik van opdrijvende luchtstromingen die ontstaan aan de uiteinden van de vleugels: een luchtstroom die de volgende gans omhoog draagt. Ook ontstaat er achter vliegende vogels een voorwaarts gerichte luchtstroom. Deze helpen de ganzen lichter en sneller te vliegen. Door in navolging van de voorgaande ganzen in het goede tempo de vleugels te bewegen. Een gans alleen, vliegend op eigen kracht zou dat niet volhouden.

Benut elkaars energie, de eerste les

Waar mensen net als de ganzen een gezamenlijk doel voor ogen hebben, daar kunnen zij sneller en gemakkelijker hun doel bereiken. Door te profiteren van elkaars draagkracht en wilskracht. Zij stuwen elkaar naar het gezamenlijke doel.

Wanneer een gans uit de formatie raakt, dan zal de gans dat direct merken, de groep kan niet bijgehouden worden, de hoogte kan niet behouden worden. Ook de achter hem vliegende ganzen zullen het zwaardere vliegen merken, het kost hen meer energie om bij te blijven. Wat de gans heeft te doen is weer terugkeren in de formatie. Om weer optimaal profijt te hebben van de opwaartse en stuwende kracht van de vogel die voor hem vliegt.

Neem deel aan gezamenlijke belang, de tweede les

Waar mensen net als de ganzen beseffen dat hun doen en laten effect heeft op jezelf en op de gehele groep, daar zullen mensen zich gedragen en bewaarder weten door de anderen. Je komt verder door aansluiting te vinden bij anderen die hetzelfde willen als jij. Om een gezamenlijk doel te behalen is het van belang zich te conformeren aan de anderen, hetzelfde tempo, dezelfde koers, dezelfde manieren. Zijn van dezelfde ‘slag’.

Voorop vliegen, de leider zijn van een groep is een inspannend gebeuren. Je hebt immers niet het profijt van iemand die jou uit de wind houdt en die jou hoog houdt. Daarbij ben je ook nog bezig de richting en snelheid en hoogte te bepalen. Ganzen wisselen elkaar daarom af. Dat is de strategie. In het belang van de groep laat de leider zich bij vermoeidheid afzakken.

Ontwikkel elkaars leiderschap, de derde les

Een wijze les van de ganzen. Er zijn mensen die het liefst altijd het haantje de voorste willen zijn. Of als zodanig naar voren worden geschoven. Of die hun plaats vooraan hoe dan ook niet af willen staan. Ieder mens heeft eigen mogelijkheden en middelen, vaardigheden, talenten, inzichten en capaciteiten. ‘Competenties’ met een mooi woord. Waar de groep voordeel aan kan hebben. Wees wijs en draag het leiderschap op tijd over, gun elkaar leiderschap aan te leren. Zo ontstaat een groep van leiders.

Vaak kun je ganzen in hun overvliegen horen snateren. Je zou het kunnen verstaan als laten horen dat ze er zijn, deel uitmaken van de vogelvlucht. Of als een uiting van inspanning of opwinding bij het vliegen in formatie. Het kan zelfs overkomen als een aanmoediging aan elkaar en aan de leider, hoger, harder, ga door!

Motiveer en moedig aan, de vierde les

Wat werkt motiverender; afkeuring, protest en uitlachen, of toejuichen, aanmoedigen, complimenteren? Het antwoord spreekt voor zich. Een wijze les voor mensen te leren van de ganzen: Enthousiaste groepen zijn effectiever en productiever. De kracht van motivatie is het soort ‘gesnater’ dat we willen horen. Het versterkt eigenwaarde en gedeelde kernwaarden, het motiveert jezelf en de groep en de leider, ga door, wij volgen.

Het kan gebeuren dat een gans uitvalt. Oververmoeid raakt, ziek wordt, gewond raakt, aangevallen of neergeschoten wordt. Het is gezien dat dan twee andere ganzen mede de formatie verlaten om de vermoeide, zieke, gewonde gans bij te staan en te beschermen. Blijven bij hem of haar totdat deze gestorven is of weer verder kan vliegen. Om aan te sluiten bij een andere vlucht, of de eigen groep weer in te halen.

Sta elkaar bij, de vijfde les

Mensen zijn niet bedoeld om elkaar te laten vallen, achter te laten. Mensen doen goed wanneer zij elkaar in voor- en tegenspoed bijstaan. Zoals het verhaal van de wilde ganzen. Het verlies van de één is het verlies van allen. De overwinning van één is de overwinning van allen. Deel het verlies, vier de winst.

We schreven het al aan het begin: ganzen overwinteren in warmere gebieden. Daar kunnen ganzen overleven vanwege de vindbaarheid van voedsel en de aanwezigheid van licht.

Beweeg je naar het licht, de zesde les

Wanneer de omgeving koud en donker wordt of zelfs is, blijf daar niet maar ga naar de warmte, begeef je naar het licht. Anders ga je dood. Misschien niet eens letterlijk en lichamelijk, maar wel figuurlijk, geestelijk. Mensen zijn bestemd om te leven in het licht. Door in de koude en het duister te blijven worden je zelf geest ook koud gedachten donker. Zoek daarom het licht.

Wetende dat zodra de ganzen geland zijn, dat zij zichzelf beginnen te voeden. Dat doen ze in het hoge noorden. Dat doen ze onderweg. En dat doen ze tijdens het overwinteren. Zo houden zij zichzelf in leven en daarmee de soort in stand.

Houd de strategie en het doel vast, de zevende les

Mensen hebben elkaar nodig. Geweldig om je best te doen, het beste te doen, ernaar te streven om de beste te zijn. Maar een groep wordt sterker wanneer het niet gaat om het succes van de ene alleen, maar waar ook het geheel en het gezamenlijke doel telt. Wanneer het doel voor ogen wordt gehouden en aan de strategie wordt vastgehouden. Wanneer de anderen niet tellen valt de groep uiteen, wanneer de strategie wordt losgelaten leidt het nergens toe. Hoe waardevol voor de groep dat de gezamenlijkheid telt. Terwijl tegelijk iedereen telt.

Noorwegen bij Langesund

1 Korintiërs 12:4-11

Er zijn verschillende gaven, maar er is één Geest; er zijn verschillende dienende taken, maar er is één Heer; er zijn verschillende uitingen van bijzondere kracht, maar het is één God die ze allemaal en bij iedereen teweegbrengt. In iedereen is de Geest zichtbaar aan het werk, ten bate van de gemeente. Aan de een wordt door de Geest het verkondigen van wijsheid geschonken, aan de ander door diezelfde Geest het overdragen van kennis; de een ontvangt van de Geest een groot geloof, de ander de gave om te genezen; en weer anderen de kracht om wonderen te verrichten, om te profeteren, om te beoordelen of een profetie van de Geest afkomstig is, om in klanktaal te spreken of om klanktaal uit te leggen. Al deze gaven worden geschonken door een en dezelfde Geest, die ze aan iedereen afzonderlijk toebedeelt zoals Hij wil.

’Lessen van de ganzen’ is geschreven in 1972 door Dr. Robert McNeish uit Baltimore. Dr. McNeish, een natuurkunde leraar betrokken bij het management van de school, was hiertoe geïnspireerd door het observeren van ganzen en gebruikte deze gedachten ook in overdenkingen voor zijn kerk.

Geef een antwoord

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Abonneren